Press

Tourcoing Info/ septembre 2019/ DANS LES COULISSES DE PANORAMA 21

Le Fresnoy, studio national des arts contemporains, présente, du 21 septembre au 29 décembre 2019, la 21ème édition de « Panorama », l’exposition annuelle des étudiants et des enseignants en matière de création contemporaine en vidéos, films, sons, photographies et installations.

« Vitamorphose » Yosra Mojtahedi
Une création qui nous invite dans l’inconnu. Dans une pièce partiellement plongée dans le noir, nous distinguons une forme non identifiée, éclairée par un faisceau de lumière. Posée sur un socle en plâtre, cette sculpture vivante en silicone réagit et « vit » lorsque l’on s’approche d’elle. Des mouvements qui veulent rappeler, entre autres, le système nerveux d’un corps humain. Cela est rendu possible grâce aux capteurs intégrés à l’intérieur de l’objet.
Pour Yosra Mojtahedi, cette oeuvre se veut interrogative. D’origine iranienne, la jeune femme confronte le regard du spectateur sur le corps, sujet tabou dans son pays d’origine. D’ailleurs, on aperçoit quelques formes de l’anatomie humaine sur la surface de la sculpture.
À voir !


artpresse / Octobre 2019/ Page de l'article : p.72
EXPOSITIONS REVIEWS / TOURCOING

Panorama 21. Les revenants
Le Fresnoy – Studio national des arts contemporains / 21 septembre – 29 décembre 2019 Ce rendez-vous annuel de la jeune création atteint l’âge majeur des 21 ans et, signe des temps, se renouvelle là où on ne l’attendait pas vraiment. À la débauche de technologie visuelle aussi invasive qu’immersive et parfois de gadgets interactifs dont certaines éditions ont pu être l’incarnation, cette année marque le retour inattendu à l’objet et à la matière. Jean-Hubert Martin, le commissaire invité de cette édition, ne dit pas autre chose quand il écrit dans la préface du catalogue: « Un grand nombre d’œuvres de Panorama 21 montre une tendance à revenir à des fondamentaux, quitte à le faire avec des technologies et des moyens expérimentaux. On aboutit à ce paradoxe: dans une école dédiée à l’usage des technologies les plus avancées, les artistes interrogent leurs fondements et cherchent à repartir à zéro, reprenant des pistes abandonnées par les scientifiques et ranimant des revenants. » Les œuvres peuvent être tactiles sans être digitales (Yosra Mojtahedi), ressembler à des autels mobiles en fer forgé (Éliane Aisso), émaner d’un savoir-faire artisanal comme les verres soufflés de Thiago Antonio ou de Yan Tomaszewski, évoquer l’histoire coloniale avec les livres peints et brodés avec du fil d’or par Camila RodriguezTriana. Ces objets ne sont cependant pas inertes, ils sont travaillés, modifiés par les techniques numériques, mais ils demeurent de l’ordre du réel et non du virtuel. Ainsi les formes en verre soufflé de Claire Williams sont animées par les gaz interstellaires colorés qu’elles enferment et vibrent au rythme de l’activité électromagnétique du soleil enregistrée par des capteurs.De la même façon, en récupérant et en refondant partiellement des objets devenus obsolètes comme d’anciennes antennes de télévision, Vin cent Pouydesseau présente une installation sculpturale également en interaction avec les champs électro magnétiques, eux-mêmes parasités par le passage des visiteurs. C’est peut-être le travail le plus emblématique de cette édition qui se distingue de ses précédentes, tout en ne négligeant jamais les nouvelles
technologies, à l’instar des productions de Thomas Depas ou de Jonathan Paquet, alors que les captations sonores de Juan Pablo Villegas rapprochent la nature et la culture, en investissant à distance les serres du
Jardin botanique de Tourcoing. Quant aux revenants évoqués par Jean-Hubert Martin, on pourrait en étendre la signification à l’un de ses
concepts pour cette exposition, puisqu’il a pris le parti d’associer à chaque installation une œuvre d’art puisée dans les collections des musées de la région. Elle a pour objectif d’agir en contrepoint, « n’ayant souvent aucun rapport formel avec l’œuvre de l’artiste, mais constituant des pôles ou des topiques au sein d’une constellation où circule l’imagination créatrice».
Outre des tableaux, des dessins ou des sculptures, on y trouve des objets ethnographiques, des appareils scientifiques, ainsi que des fossiles et des pierres. Bernard Marcelis

 

"La Voix Du Nord" 30/05/2018 : 
  "Debussy célébré en musique et en peinture à la Galerie Collégiale - Lille"

Samedi soir, Véronique Dalle accueillait le pianiste Frédéric Volanti et Yosra Mojtahedi, peintre iranienne, au sein de sa très belle Galerie Collégiale pour un concert performance dédié à Debussy disparu il y a cent ans.
En parfaite osmose, les deux artistes ont proposé à leur public un étonnant voyage. « Debussy était très attiré par la peinture et les arts en général » précise le musicien, passionné par ce compositeur du début du XXe siècle. « Ce concert était une évidence. Les coups de pinceaux sur la toile apportent une dynamique à mon interprétation ». Et la jeune femme d’ajouter : « Mes mains cueillent les notes qui s’envolent. J’ai découvert de nouvelles couleurs en improvisant sur cette musique, elle m’a transmis sa lumière ». L’énergie était palpable dans la salle. Ce dialogue extraordinaire où l’inconscient et la connaissance se rencontrent a beaucoup impressionné le public qui s’est longuement attardé auprès des deux artistes.

 

 

 

"La Voix du Nord" 09/05/2015 :
Hellemmes: l’Iran de Yosra Mojtahedi à découvrir à la SAGA (Sinkié Art Galerie)

Après l’Iran, l’Allemagne, Dubaï et la Turquie, Yosra Mojtahedi, peintre iranienne, expose pour la première fois en France. Arrivée de son Iran natal depuis l’été 2014, l’artiste a choisi de s’installer dans le Nord.

Dans ses tableaux, la lumière et l’obscurité sont bien imbriquées mais aucune tristesse n’en ressort. Bien au contraire, on ressent une joie et une paix intérieure devant ses peintures fortement influencées par la culture iranienne.

Les œuvres de Yosra mettent l’accent sur la femme objet dans des paysages surréalistes, métamorphoses du monde réel et tous marqués d’une grande profondeur et de poésie, nous emmenant même parfois dans une sorte de méditation. «  Dans le regard des femmes, j’y transpose le doute de l’univers », ajoute Yosra. SAGA continue son bonhomme de chemin permettant à des artistes contemporains d’exposer souvent pour la première fois.

 

 

 

Marc Hayet (Journal PARTAGE ,Decembre 2015, N°118)
IL faut de la poésie pour aimer le monde

 

Depuis fin juin, un portrait de femme orne le mur de la mairie de quartier. C’est l’œuvre de Yosra Mojtahedi, une jeune artiste iranienne. Rencontre.

Vous avez offert un beau cadeau à notre quartier, quel est votre message pour nous ?

J’ai peint une femme parce que la femme pour moi représente la vie : c’est la mère du monde !… Et j’aime représenter la femme comme un arbre, parce qu’elle est aussi le symbole de la stabilité, de la protection et de la joie : les oiseaux chantent en sureté dans ses branches.

Elle a les yeux fermés…

Oui. Elle pense et elle rêve. Le monde n’est pas toujours facile ni beau. On a besoin de rêver et de créer un autre monde. Quand vous devez quitter votre pays, il vous accompagne. Il y a toujours la nostalgie de tous les liens laissés là bas, des couleurs et des paysages. C’est pour cela que j’ai écrit un texte d’un grand poète persan contemporain M-R. Shafiei-Kadkani. Mais quitter son pays et en découvrir un autre, ça vous fait retrouver la richesse de votre culture et désirer la partager. Les roses sont une fleur typique de l’Iran avec un parfum très intense : les pétales qui s’effeuillent veulent rejoindre chacun. C’est l’idée du partage qui crée la paix.

Il y a un deuxième poète dans le tableau : le bouillonnement de lumière qui fait de la femme une sorte de buisson ardent, c’est en fait une calligraphie persane d’un autre grand poète iranien du XIème siècle, Khayyâm. Il faut de la poésie pour aimer le monde.

Les murs de l’appartement sont couverts de tableaux de Yosra. Je lui fais remarquer que, contrairement à l’œuvre très colorée de Lille Sud, le fond est souvent très sombre avec des personnages qui émergent à peine et qui pourtant dégagent une grande clarté. La réponse est tout aussi lumineuse :

« C’est parce qu’il y a l’obscurité que la lumière est si belle ! »

 

 

(هنر ایرانی بر دیوار شهر لیل فرانسه ( روزنامه کیهان لندن 

از میان آنچه در روزنامه کیهان می‌خوانید ، گفتگو ، هنرهای تجسمی ، ۲۰ دی ۱۳۹۴ / 10 ژانویه 2016

ژورنالیست : سارا دماوندان

بر دیوار ۳ متر و نیمی شهرداری جنوب شهر لیل فرانسه نقاشی زنی است شرقی باموهایی رها در باد. تاج موهایش با شعری از شاعر گرانمایه ایرانی محمدرضا شفیعی کدکنی آراسته شده است:

نقاشی چنان چشم‌نواز است که ناخواسته هر رهگذری را به تماشا وا می‌دارد. در گوشه پایین سمت چپِ نقاشی نام خالق اثر به همراه تصویر کوچکی از کشورش به چشم می‌خورد. یُسری مجتهدی خالق این نقاشی است. دختری که با این نقاشی نام ایران را برای سال‌ها بر دیوار این شهر زنده نگاه داشته و مردم را نسبت به این سرزمین و مردمان‌اش کنجکاو کرده است. نتیجه‌ی یک تماس تلفنی و یک قرار گفت و گو، متنی است که پیش روی شماست

-در بسیاری از گفت‌وگوها برای شروع، یک پرسش تکرار می‌شود: از خودت بگو
-شاید بهتر باشد نخستین سوال شما را با سوال پاسخ بدهم: بیوگرافی چیست؟ آیا بیوگرافی آن چیزی‌ست که بر حسب اتفاق و جبر به وجود می‌آید و شما در انتخاب آن دستی نداشته‌اید، همچون شهر یا خانواده‌ای که در آن متولد شده‌اید چرا که همه اینها در شکل دادن بیوگرافی یا همان زندگی‌نامه نقش بسیار اساسی دارند. حال آنکه به گمان من زندگی‌نامه آن چیزی نیست که به جبر بر شما حاکم می‌شود بل آن چیزی‌ست که شما به اختیار بر می‌گزینید. به گمانم اما از قبل به من اختیاری داده بودند که در خانواده‌ای کرد ،در تهران به دنیا بیاییم. از کودکی عاشق خلق کردن و تغییر ایجاد کردن باشم و عاشقانه مسیر زندگیم را به سوی هنر پیش ببرم. در ابتدایی‌ترین مرحله با گذراندن هنرستان و بعد وارد دانشگاه شدن در رشته نقاشی تا اتمام کارشناسی ارشد در همین رشته. و بعد هم تدریس در دانشگاه.

-برخی خانواده‌ها رویای دکتر یا مهندس شدن فرزندان‌شان را دارند، استقبال و حمایت خانواده‌ از رشته انتخابی‌ات در دانشگاه چگونه بود؟
-همیشه آنها از غوطه‌ور شدنم در این وادی استقبال کردند و با ذهن باز و روشن مرا در انتخاب، آزاد گذاشتند

-نسبت به زمان کوتاهی که در فرانسه زندگی می‌کنی، بسیار پر انرژی و فعال عمل کردی، این شور و هیحان همیشگی با تو بوده یا فضا و حال و هوای فرانسه باعث شد جسورانه فعالیت کنی؟
-من در حین گذراندن دوران دانشجویی‌ام در دانشگاه شروع به نقاشی کردم. چندی نگذشت که نقاشی بستری شد برای رجوع به خودِ گم‌شده‌ام. خودی که هیچ‌گاه نشناختمش. و هر بار با هر اثر تازه گوشه‌ای تازه از او را کشف کردم و باز گم‌اش کردم چرا که با هر طلوع تغییری تازه درونم رخ می‌دهد. در فضایی نه چندان باز، و همواره همراه با خودسانسوری. من این‌گونه دست به خلق زدم. بدین ترتیب آثاری نه به عرف، بلکه کمی تاریک و وهم آلود به وجود آمد. تابلوهایی که در ابتدای مسیر بسیار آبستره و کم کم رو به سمت فیگوراتیو شدن رفتند. فیگور زن‌هایی که همه، من بودند. به گونه‌ی سلف‌پرتره‌هایی که از چشمان همه زنان سخن می‌گفتند. زنانی که همیشه در هاله‌ای از تیرگی فرو می‌رفتند. این جبر سانسور بود که ناخودآگاه همه زنانم را در سایه می‌نشاندم و همواره بر دهان‌هاشان مهری از سکوت قرار می‌دادم. گاه بند ناف کودکی و گاه گلی، گاه تپانچه‌ای و گاه مهی چون ابر…! لیک همیشه ولع نمایش دادن‌شان در من شعله‌ور بود. با وجود مافیایی که در بین گالری‌های ایران هست و بازار تنها برای عده‌ای معدود میسر می‌شود، و با وجود اینکه من و بسیاری از نقاشان از این جمع و مافیا دور بوده‌ایم و به نوعی کناره گرفته بودیم، با این حال نمایشگاه‌های گروهی بسیاری در ایران و ترکیه و دوبی و آلمان و فرانسه برگزار کرده‌ام.

-نقاش جسور تصمیم می‌گیرد چمدان ببندد و ترک سرزمین کند و به جایی قدم بگذارد که هیچ شناختی از آن ندارد. احساس‌ات از این تصمیم چه بود؟
-همان گونه که اشاره کردم، این جبر سنگین که همیشه تو را محکوم به سکوت و یا تسلیم می‌کند بر من نیز همچون بسیاری دیگر، حاکم بود. یک نقاش برای برطرف کردن نیاز درونی‌اش برای خلق کردن و تخلیه هر آنچه طی کشف و شهودی درونی بازیافته است نیاز به بلند حرف زدن دارد. به این معنی که تمام تجربیات درونی و بیرونی‌اش را با دیگران به اشتراک گذارد. در جامعه‌ای که حق بیان هر واژه‌ای نباشد هنرمند با سر تسلیم فرود آوردن، و سرکوب نیازهای درونی‌اش و با سکوت خود، خواهد مرد. مهاجرت به سرزمینی دیگر از روی این جبر است. شاید بهترین گزینه نباشد اما به گمان من تنها گزینه است و مسلما بعد از دور شدن از خاک خود، اولین چیزی که گلویت را فشار می‌دهد همان دلتنگی‌ست. حال که من در فرانسه زندگی می‌کنم، پاریس و این سرزمین را چنین دیده‌ام: این سرزمین زنی‌ست با پیراهنی فاخر. عروسی‌ست خاکستری‌پوش. زنی‌ست افسونگر و شهوت‌انگیز. همان گونه که تو را از بوی عطرش مست می‌کند و تو را برای نوشیدن از لب‌اش تشنه می‌گذارد، همان گونه تو را خسته‌ترین، به گوشه‌ی تنهایی‌ات رهایت می‌کند. در این سرزمین بوسه هنوز زیباترین و عمیق‌ترین واژه‌ست . اینجا عشق همیشگی‌ست، تا ابد است .نه برای دوران کودکی و جوانی‌ات. تا ابد تا صد سالگی. اینجا پدر و مادرها با عشق یکدیگر را می‌نگرند و یکدیگر را به آغوش می‌کشند. این‌چنین است که دوست داشتن را کودکان یاد گرفته‌اند.
ببین سارا، من مردی را دیدم که بعد از پنجاه سال زندگی با زنی که دوستش می‌داشت، بعد از مرگ آن زن ،گوشواره‌هایش را به گوش کرد. من پیرمردی نود ساله را دیدم که با معشوق نودساله‌اش در برابر تابلوی “در چمنزار ” ادوارد مانه همچنان عاشقانه دستان پر چروک معشوقش را نوازش می‌کرد و می‌بوسید. من زنی را دیدم هشتاد ساله، فارغ از نژاد و رنگ و دین و مذهب، صبح‌ها برای کمک به زنان و مردان بی خانمان و آواره در این کشور بیگانه، تلاش می‌کرد. عشق اینجا همان عشقی‌ست که ما آن را همیشه در کتابهای‌مان در کتابخانه‌ها چونان افسانه جستیم، نه در کتاب‌های درسی‌مان در خردسالی. من همه مردم این سرزمین را آزاد دیدم. آزاد برای هر آنچه که یک انسان نیازمند آن است. آزادی، و این تفاوت‌های اینجا با سرزمین آباء و اجدادی من است.

– ایده‌ی نقاشی روی دیوار شهرداری لیل رو از کجا گرفتی؟ آیا خودت مطرح کردی یا اینکه خواست آنها بود؟
-من پس از ورودم به فرانسه با یک بینال نقاشی دیواری با نام BIAM آشنا شدم. از آنجایی که در ایران هم برای شهرداری طراحی کرده بودم (البته با شکست مواجه شد چرا که بنا به نظر آنها من از رنگ های بسیاری برای نقاشی دیوارهای تهران استفاده کرده بودم، و تمام طرح‌هایم رد شدند). پس از آشنایی‌ام با این بینال و دیدن طرح‌های قبلی‌ام از من خواستند یکی از طراحی‌هایم را روی یک دیوار اجرا کنم. اما من تصمیم گرفتم برای یک طرح تازه و دلم خواست از تمام دلتنگی‌ام از زبان تمام مهاجرانی که به اجبار خاک سرزمین زیبای خود را ترک می‌کنند سخن بگویم. با استقبال بی نظیری از مردم آن منطقه رو برو شدم که برایم بسیار شادی‌آور بود چرا که به هنگام کار بر روی دیوار، مردم از اشتیاق‌شان برای این نقاشی حرف می‌زدند و گاه همدردی می‌کردند. مردم غیرفرانسوی نیز از غم وطن‌شان با من سخن می‌گفتند.

-این اثر تا چه اندازه مورد استقبال مقامات شهری قرار گرفت؟
-مقامات شهرداری آن محل، این نقاشی را هدیه‌ای برای خود و مردم آن منطقه به شمار آوردند و طی مراسمی از من به عنوان عضوی کوچک از ایران تقدیر به عمل آمد. با دادن هدیه‌ای ارزشمند، از من تشکر کردند و خود را نزدیک به مردم ایران خواندند.

-در تمام سوژه‌هایت زنی‌ دیده می‌شود که بی شباهت به خودت نیست. حتی روی همین دیوار تو از زبان یک زن داری سخن میگی. آیا با هدف خاصی سوژه‌ات را زن انتخاب کردی؟
-بله، درست متوجه شدی. همان طور که اشاره کردم، من از تصویر خود به عنوان یک زن، از زبان تمام زنان سرزمین خود حرف می‌زنم. دلم می‌خواهد صدای بلند آواز تمام زنان سرزمین‌ام باشم. چشمان‌ام به جای چشمان‌شان و دستان‌ام به جای دستان‌شان نقش می‌زند .و این نقاشی نیز نه تنها مستثنی نبود بلکه مرا بیشتر وا داشت تا تصویری بشوم برای نمایش آرزوها و آمال زنان ایران عزیز و شاید تمام دنیا. من بر روی این دیوار نقش زنی را تصویر کرده‌ام مثل درخت و همچون گیاه . چرا که زن نماد زندگی‌ست، نماد رویش و زایش، زن نماد سبزی‌ست. در پشت این زن هاله‌ای را همچون کوه قرار داده‌ام که نمادی است از پایداری و استقامت و صبر (نمادِ تمامی مادران) و در بالا ی تصویر واژه‌هایی سیال، همچون تشعشع خورشید قرار داده‌ام که نمادی از نور و امید است برای تمامی مردم سرزمین‌ام و همچنین گل‌های رز که نماد عشق است و مهر.

-در کنار تصویر، شعری از شفیعی کدکنی نیز نوشته شده، آیا ابتدا شعر را خواندی و بعد سوژه نقاشی به ذهن‌ات رسید یا همزمان؟
-من عاشق شعر و ادبیات هستم. و در کودکی این شعر را با صدای فرهاد ، عاشقانه دوست داشتم. اما هیچ گاه ای‌نچنین واژه واژه‌اش را با جان، درک نکرده بودم. وقتی به فرانسه آمدم، پس از مدتی کوتاه روح پدرم پرواز کرد و بغض ندیدن‌اش و دلتنگی‌ام برای تمام چیزهایی که از دست داده بودم تا چیزهایی دیگر به دست آورم در گلویم بدل به گره‌ای شد. این شعر گویی از زبان من حرف می‌زند. بی گمان او نیز بدل به بنفشه‌ای می‌شود و دوباره می‌روید. به این دلیل ،نا خودآگاه این شعر، ورد زبان‌ام شد. با هر تلنگری به نوک زبان‌ام جاری می‌شد. به هنگام خلق این کار نیز تنها شعری بود که گویا و روشن از زبان کسانی مثل من سخن می‌گفت:

ای کاش آدمی وطنش را
مثل بنفشه‌ها
(در جعبه‌های خاک)
یک روز می‌توانست
همراه خویشتن ببرد هر کجا که خواست
در روشنایِ باران، در آفتابِ پاک.

-آیا تصمیم داری بار دیگر چنین سبکی را بر روی دیوار دیگری اجرا کنی؟
۰بله .صد البته. چرا که توقف همچون مرگ می‌ماند. اما مشکل پیدا کردن روابطی‌ست که با درخواست من برای انجام پروژه‌ای جدید موافقت کنند . که با کمال میل در هر شهر و کشوری که باشد به استقبال می‌روم.

-دوست داری درباره برنامه‌ای که در ذهن‌ات برای آینده در نظر گرفتی صحبت کنی؟
-در حال حاضر روی چند پروژه همزمان کار می‌کنم. نقاشی و فتو آرت و نقاشی دیواری. نقاشی که در آتلیه من انجام می‌شود ،همان طور که اشاره کردم، کشف و شهودی‌ست کاملا درونی و طبیعتا همچنان آن را دنبال می‌کنم. و مجموعه تازه‌ای را شروع کرده‌ام که مایل به نمایش آن هستم و هم اکنون به دنبال پیدا کردن گالری هستم که با توجه به فضای شخصی کارهایم، مایل به نمایش کارهایم باشد. از هر گونه پروژه جدید چه در ارتباط با گالری‌ها و چه در ارتباط با نقاشی دیواری در هر کجا، استقبال می‌کنم.

– و حرف آخر…؟
-می‌خواهم برای تمام مردم سرزمین‌ام، و مردم دنیا صلح و آزادی آرزو کنم. به امید روزی که همه مرزها از میان برداشته شود و  .عشق و.مهر بر قلب‌ها حکومت کند

    …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
 Interview 2015 (Mohammadreza Chahid)